Bert Thomas gaf invulling aan zijn leven.

Een maand geleden was ik bij hem en zijn dochter Simone op bezoek: een hernieuwde ontmoeting waarbij we na ruim 30 jaar samen terugkeken naar onze onderwijsloopbaan. Bert was mijn inspirator en na zijn vertrek als hoofddocent bij de lerarenopleiding brandde ik op en vertrok. Het onderwijs was verworden tot het centraal stellen van de belangen van de docent in plaats van de jong volwassenen.

Bert zag duidelijk dat onderwijs méér is dan alleen kennis overbrengen: het gaat om de principes: presentie, ontmoeting, betekenisgeving en diversiteit.

In deze principes vonden we elkaar en steunden we elkaar.

Jouw presentie gaat dan ook verder dan alleen fysiek aanwezig zijn, je loopt een eindje op met je studenten, je wijst hen de weg, legt uit en verklaart, maar het veronderstelt wel openheid en ontvankelijkheid. Ik vergeet nooit meer hoe we samen konden discussiëren over ‘professionele distantie’ waarmee we onze studenten wel deel maakten van ons eigen proces wanneer dat een meerwaarde had voor de student. Niet alles op tafel gooien om populair gevonden te worden, maar de studenten aanmoedigen om zelf te ontdekken dat je kwetsbaarheid je grootste kracht is.

Onderwijs is professionaliteit en warmte (ontmoeting): je dient de hand op de schouder te voelen van je begeleider. Betekenisgeving is waarderen op de fundamentele domeinen die zowel gegevenheden als opdrachten zijn: de aarde bewaren, de eigen identiteit ontdekken, de samenleving bewonen, zin geven aan de eigen levensopdracht. Het gaat om het leren lezen van je eigen leven! Bert nam me mee naar het jeugdcongres in Wenen waar we opnieuw verbondenheid voelden in onze ideeën over de toekomst van de jeugd. Het vertalen naar het werkveld viel ons beiden zwaar waar politiek engagement de boventoon voerde.

Onderwijs is vooral ontmoeting. Studenten ontmoeten in het onderwijs is zoveel meer dan alleen een laptop of het boek, het is het verhaal vertellen van wie mensen zijn en hoe je anderen ontmoet in het werken aan een betere wereld binnen de directe kring van het eigen leven.

In de ontmoeting ligt diversiteit besloten. Elke opvoeder weet dat je, als je kinderen of jongeren gelijk behandelt je dan heel ongelijk bezig bent: iedereen is immers anders. We verschillen juist van elkaar en het benadrukken van deze verschillen is de grootste uitdaging aan het onderwijs. Hoe doe je recht aan elke student ook als die opereert als een gesloten en niet te openen oester die de parel niet prijs wil geven? De opdracht van de toekomst is het vorm geven aan diversiteit, niet als een probleem, noch als een feit maar als een waarde, een ethische opdracht.

Dit begreep Bert als geen ander. En hierin vonden we elkaar vele jaren.

Toen hij vertrok, moest ik zelf deze vier basiswaarden op mijn manier gaan uitdragen. Ik koos voor een eigen opleidingsinstituut en ik heb besloten dat bij de renovatie van ons kasteeltje één vertrek de naam van Bert zal dragen. Hij is en blijft mijn inspirator.

Dank je wel Bert voor je onophoudelijke steun en het uitspreken van je vertrouwen in ons opleidingsinstituut. Ik hoor het je in september nog zo duidelijk zeggen: “Was ik maar twintig jaar jonger, dan zou ik zo weer meedoen met jou!” En dat, lieve Bert, is een troost voor mij en hopenlijk ook voor veel anderen die jouw ondersteuning hebben mogen ervaren.

Jouw eigen gedicht op de kaart verwoordt alles heel indringend:

Mijn vader zei

De noordewind zal straks mijn zielloos lichaam

Ter aarde dragen

Hij neemt mij mee, de noordewind

En draagt mij tot aan zee

Begraaft me aan de rand van het strand

De noordewind maakt mij kapitein

Van een wering die de golven breekt

De noordewind maakt van mijn lichaam

Een dijk die jullie warme tranen breekt.

Wat heb je ook gehouden van je lief, Jolanda, en wat heb je haar op handen gedragen. Zij was jouw alles, jouw toeverlaat.

Je hebt in je leven alleen maar gegeven en nu mag je alles loslaten en is het aan de ander om te gaan geven.

Dank je wel, lieve Bert, mooie man, met je inspirerende gedachten.

Jouw herinnering houd ik levend en elke dag wanneer ik langs de Bert Thomas kamer loop, zal ik aan je denken.

Een lieve harte-groet

Loek Knippels

Oud-docent lerarenopleiding Tilburg.

Op 25-10-2012, categorie: Blog door peterjan