PAS OP VOOR GOEROES!

Heb jij die boeiende documentaire over de selfmade goeroe Kumané ook gezien? Ik vond het smullen, maar was tegelijk diep geraakt door de naïviteit van zijn volgelingen. Is het werkelijk zó gemakkelijk om een groep ‘tamme schapen’ achter je te verzamelen die klakkeloos jouw woorden aannemen zonder ook maar even zélf te denken?

Ja, zo gemakkelijk is dat! Op zich niet  nieuw voor mij. In de tachtiger jaren was ik docent aan de hogeschool in Tilburg en mocht daar de studenten kennis laten maken met dogma’s, de psychologie van het overtuigen, het proces van de massapsychose. Ik had een groep zéér kritische studenten en zij lieten zich geen oor aan naaien, zeiden ze me.

Ik deed enkele simpele reclame-proefjes die zij allemaal herkenden. Ik had tunes van reclames opgenomen en zij moesten noteren welke reclame bedoeld werd. Niemand maakte een fout! Daarna gaf ik hen korte, niet afgeronde leuzen van reclames. Zij maakten alle reclameleuzen af, zonder zich ook maar één keer te vergissen!

Zo werkt massapsychose! Zo worden we allemaal gekneed in een richting die we niet eens gewaar zijn!

Ik dacht hen nog meer te confronteren en had mijn secretaresse gevraagd om een debat tussen Joop den Uyl en Hans Wiegel letter uit te schrijven. Daarna had ik haar gevraagd om de namen consequent om te wisselen: dus daar waar Joop aan het woord was, zette zij de naam Hans ervoor. En omgekeerd.

De studenten kregen 30 minuten om een eigen standpunt te gaan bepalen. Het werd warm in de lesruimte. Ik zag enkele linksgeoriënteerde studenten heftig schrijven aan hun betoog, waarmee ze zo meteen hun argumenten konden verdedigen.

Toen gebeurde er iets wat ik niet verwacht had! Het waren toch kritische studenten?

Na een heel heftig betoog, zette ik het Brandpunt programma aan en zagen de studenten dat ik consequent de namen verwisseld had. Een van de studenten stond woest op en weigerde zich door mij te laten manipuleren, anderen dropen af als schapen naar de slachtbank.

Jaren later ontmoette ik één van deze studenten op een camping in Frankrijk. Hij kwam naar me toe en zei: “Er is één college wat ik nooit meer zal vergeten! Jouw confrontatie met onze vooringenomenheid! Ik ben oprechter en opener naar elke nieuwe situatie blijven kijken en loop nooit meer mee met de massa!”

En dit zag ik ook gebeuren bij de goeroe Kumané, die goede dingen zei, zoals veel mensen goede ‘tegeltjes-wijsheid’ kunnen vertellen. Ik was ontroerd omdat ik tien jaar geleden de uitgeverij Ankh Hermes confronteerde met het feit dat ze veel aandacht besteedde aan ‘bloemtjes-spiritualiteit’ en dat ze mensen uit de directe omgeving geen klankbord gaven die juist al hun sporen verdiend hadden.

Alles wat exotisch is en van vèr komt, krijgt aandacht. Uit het Oosten komen toch de meeste goeroes? Nooit naar wijze mensen uit je directe omgeving geluisterd?

“When you meet the guru on the street, just kill him!” schreef een Amerikaanse filosoof. Hij gaf hiermee feilloos aan dat de échte goeroe in onszelf zit, of zoals Hermann Hesse het zo treffend verwoordt: “De weg naar de verlossing voert niet naar rechts en niet naar links, maar naar het eigen hart, en alleen daar is God en alleen daar is vrede”.

Op 24-01-2013, categorie: Blog door peterjan