Dag Sinterklaasje, daaag….

De discussie rondom de Zwarte Pieten begint steeds grimmiger te worden. Mensen verwijten elkaar racisme, oude vormen van kolonialiseren en dan is Zwarte Piet écht niet meer van deze tijd.
Maar als we zo gaan denken, dan kunnen de meeste sprookjes ook niet, waar dood en verderf wordt verkondigd. Laat staan dat we nog eens in de bijbel of koran kunnen lezen, die ook de oorlog verheerlijken wanneer het aan komt op het ware geloof?
Het ligt allemaal veel genuanceerder.

In alle culturen worden jongeren voorbereid op een volwassen leven en de eisen die het leven dan aan je stelt. Je wordt op de proef gesteld en daarvoor zijn de sprookjes een prachtig uitgangspunt. De bijbel en de koran zijn ook indrukwekkende mythische boeken die levenswijsheid, moraliteit en ethisch denken kunnen ontwikkelen, mits je bereid bent erover na te denken en het te projecteren in de tijd van het ontstaan van deze boeken.
Alle culturen kennen ‘heilige geschriften’ maar ook symbolen die ons helpen om volwassen te worden. Er zijn rites in culturen ingebouwd om de jeugdigheid af te leggen. Zo ook zijn er rites om van het magisch denken te komen tot het realistische denken. Daarvoor hebben we sprookjes, sagen en legendes in het leven geroepen, al eeuwen lang.

Sinterklaas (Sint Nicolaas was de bisschop uit Mira in Turkije en is op mysterieuze wijze naar Spanje gegaan om van daaruit elk jaar naar Nederland, België, Noord-Frankrijk te komen) is zo’n mythisch figuur. En waar staat hij dan voor?
Hij leert kinderen wat ‘goed en kwaad’ is, dat luisteren naar opvoeders belangrijk is en dat goed gedrag altijd beloond wordt. Het kwade heeft iets naargeestigs in zich, het loont niet, maar het schrikt af. Daar is ooit een zwarte man voor bedacht. (wel eeuwen geleden). In Oostenrijk is ook een zwarte boeman actief in die periode, in andere landen zijn het meer spookfiguren die de kleintjes de schrik aanjagen. Die schrik aanjagen hoort bij de initiatie. Je moet voelen dat goedheid altijd beloond wordt en dat stout-zijn je niet verder helpt naar je volwassenheid.

Dit lijkt nu allemaal achterhaald te worden door de onzinnige discussie over Zwarte Piet. Met het afschaffen van Zwarte Piet komen straks ook alle sprookjes van Grimm op de zwarte lijst te staan, want onze tere kinderhartjes zouden hier
wel eens bang voor kunnen zijn!
Waar gaan we naar toe wanneer we elke initiatie de nek om draaien?
Ons leven kent nog maar enkele initiaties en veel mensen zijn zich dat nauwelijks bewust.
De volgende initiaties bestaan er op dit moment nog:
1. De geboorte-initiatie waarbij het kind aan de wereld wordt getoond. Nu veelal vervallen tot groteske feesten met dure cadeaus. De kerk heeft eeuwenlang een doop ingesteld die dit ‘tonen aan de wereld’ en religieus tintje gaf;
2. De schoolinitiatie: de eerste dag dat je je moeder loslaat en naar school gaat. Voor veel kinderen een traumatische ervaring met veel gehuil en zich vastklampen aan moeder;
3. De beoordelingsinitiatie op school: je moet plotseling voldoen aan de norm. De norm van voldoende, onvoldoende. Wat betekent het voor je als kind wanneer je hard gewerkt hebt en toch een onvoldoende haalt. Hoe ga je daarmee om? Het leren omgaan met teleurstelling en afwijzing staat hier centraal. Soms met als gevolg dat kinderen om redenen van hun intelligentie gepest worden, of om hun uiterlijk er niet bij horen;
4. De mythische initiatie: het geloof in Sint Nicolaas, sprookjes tot een periode dat de fontanel zich gesloten heeft en het realisme zijn intrede doet (het denken ontwikkelt zich en de sprookjessfeer wordt dan definitief verlaten!);
5. De puberteitsinitiatie: plotseling ervaar je dat je onderlichaam niet langer meer vies of bah is, maar dat er creatieve processen plaats kunnen vinden die heel opwindend kunnen zijn: je wordt van meisje vrouw en van jongen tot man geïnitieerd;
6. De relatie-initiatie: je leert iemand kennen, gevoelens ervaar je en sexuele opwinding. Wat doe je daar mee? Hoe werkt alles en wat is een tongzoen? Grote verwarring en de laatste jaren zijn teveel jongeren pornografisch geschoold in plaats van voorgelicht door hun opvoeders. Met alle gevolgen van dien: ze denken dat het zo hoort n.a.v. wat ze gezien hebben en komen dan bedrogen uit wanneer ze dit ook in de praktijk willen toepassen;
7. De werk-initiatie: je gaat werken. Is het ook het werk wat je ambieert? Is dit je levensdoel en voel je bij het werk ook écht dat je hier alles in kwijt kunt? Veel mensen ervaren op latere leeftijd dat ze ‘verkeerd zijn voorgesorteerd’ met alle gevolgen van dien: ze raken ontspoord, ontevreden en vinden geen zin en betekenis in hun werk;
8. De ouder-initiatie: je wordt vader en moeder. Wat voor gevoelens roept dat op en in hoeverre ben je goed voorbereid? Wat betekent het om te luisteren naar je vader-roep of je moeder-roep. Vrouwen hebben deze oer-roep duidelijker dan mannen, maar de oer-roep is er wél!
9. De stervens-initiatie: je moet afscheid nemen van een dierbare. Iemand sterft en verlaat jouw omgeving. Wat gebeurt er met je? Hoe ga je met dood om in je leven? Is de dood geïntegreerd in je leven – je dient daar al vanaf de geboorte mee bezig te zijn, omdat je na de geboorte op weg bent naar het einde. Hoe wil je dat jouw einde eruit ziet?

En wellicht ben ik enkele belangrijke initiaties vergeten! Mocht je er nog een weten, laat het me weten s.v.p. want deze boeiende materie zorgt voor een volledige menswording, omdat je van de ene fase naar de andere begeleid wordt.
Die begeleiding noemen we de eerste 20 jaar opvoeding en daarna persoonlijke ontwikkeling.
Je kunt pas écht tot volledig wasdom komen (volledige persoonlijke ontplooiing) wanneer je de verschillende fasen in je leven goed doorlopen hebt.
Mocht je te vroeg verteld zijn dat Sinterklaas niet bestaat, dan wordt er abrupt een einde gemaakt aan jouw magische periode, de tijd van sprookjes, mythen en sagen en leer je niet wat spanningen, angsten, onzekerheden met je kunnen doen. Elk mens heeft dit nodig om ermee te leren omgaan en er uiteindelijk boven uit te stijgen. Een mooi Afrikaans gezegde luidt dan ook: “Opvoeding is de moed ervaren om de tijger in zijn ogen te kijken!”

Zeggen we straks toch onder druk van de discussies in de media “Dag Sinterklaasje…” dan betreur ik dit ten zeerste, want dan blijft er alleen het commerciële circus over waarin de gekte werkelijk alles te buiten gaat met dure cadeaus en het aanwakkeren van hebzucht en jaloezie bij kinderen.
Jammer, de mythe van Sinterklaas kan zo mooi zijn…..

Op 28-10-2013, categorie: Blog door peterjan