Durf ik vraagtekens te plaatsen i.p.v. uitroeptekens?

Velen van ons zijn geraakt door de terreuraanslag in Parijs. Charlie Hebdo staat bekend om zijn kritische tekeningen, zijn humor om te vette ego’s een spiegel voor te houden. Het zorgt in ieder geval voor relativering. Ook de president staat ’s morgens in zijn blootje onder de douche en zo zal de paus ook weleens in zijn neus peuteren. Het maakt van ‘machtige’ personen weer mensen.
Dat is nodig in deze veranderende wereld waar nog steeds religies zwaaien met hun geschriften alsof het wetboeken zijn in plaats van prachtige symbolische verhalen over waarden en normen. De kern van al die religies is zuivere, onvoorwaardelijke liefde. Op dit moment zien we daar weinig van terug.
Het hele proces gaat echter verder terug naar macht, machtsspelletjes, driften van enkelingen, fanatisme om anderen te overtuigen door jouw overtuiging als ‘heilig en alleen-zalig-makend’ naar buiten te brengen. Ik heb daar af en toe ook het handje van wanneer ik vanuit mijn werk een holistische visie uitdraag waarbij ‘alles met alles’ te maken heeft. Niet iedereen gelooft dat of ziet daar de waarde van in die ik eraan geef. Het is dan belangrijk om niet te gaan overtuigen of met manipulatie-technieken de ander te bewerken. Er zijn namelijk méér waarheden, er bestaat niet één waarheid.
In het korte Zen-verhaal over de 3 blinden en de olifant wordt dit zo beeldend verwoord: “Er waren eens 3 blinden die aan een Oude Wijze vroegen wat nu een olifant is. Hij liet een olifant komen en zette de blinden ieder op een andere plek. Liet hen de olifant betasten, ruiken en vroeg daarna. “Kun je me nu vertellen wat een olifant is?” De eerste die bij de slurf stond, zei: “Het is een vreemd dier, lijkt wel op een grote slang met twee gaatjes en ik voelde heel lange tanden!” Nummer twee die aan de zijkant stond, reageerde: “Welnee, een olifant lijkt wel op stevige pilaren met een groot lichaam er tussen”.
“Hoe kom je daar nu bij, zei nummer drie die bij de billen van de olifant stond: “Een olifant is een soort stinkdier, heel grote wangen en een bek waaruit hij vreselijk stinkt en daar hangt een kwastje voor wat me regelmatig in het gezicht sloeg en dat stonk naar poep!”
Alle drie spraken ze één waarheid (hun waarheid), maar géén van allen sprak dé waarheid!
De hele polemiek die nu ontstaat rondom de aanslag op de vrije meningsuiting zoals die door sommigen wordt genoemd, gaat dus verder. Het is een strijd die heel oud is en die we met z’n allen gecreëerd hebben door machthebbers in het zadel te houden, door buitensporig geweld van het ene land tot het andere land niet te veroordelen, maar erin mee te gaan omdat we met één van de landen bevriend zijn of door niet te reageren op machthebbers die alleen de eigen familie bevoorrechten ten koste van de inwoners. We zwijgen want we zijn afhankelijk van het land omdat we de olie nodig hebben. En zo houden we ziekmakende systemen in stand en worden er kweekvijvers geschapen voor fanatici die willen ageren, die het anders willen en die grijpen naar de wapens.
De wereld is op de vlucht voor authentieke mensen die het wél begrepen hebben en die er hun leven voor gaven, zoals Mahatma Gandhi, Martin Luther King, of mensen dichterbij huis, de jongen die ingreep bij mishandeling en zelf de dupe werd (hij deed wel zijn mond open en liep niet weg).
Wellicht is het een goed idee om juist méér vragen aan de ander te stellen en eens een vraagteken te maken (“Is het zó?”) in plaats van een uitroepteken (“Zo is het!”) en je zult merken dat je andere, diepgaandere gesprekken gaat krijgen.
Dat wens ik je in deze tijd vooral toe. Kwetsbaar zijn is een grote gave omdat vanuit die kwetsbaarheid hechting en nabijheid ontstaan waarbij je wilt delen van je diepe ziele-roerselen. Dan wordt elk mens een bijzonder mens en elke ontmoeting een waarachtige ontmoeting, maar stop dan met uitroeptekens plaatsen.

Op 08-01-2015, categorie: Blog door peterjan
2 Responses to Durf ik vraagtekens te plaatsen i.p.v. uitroeptekens?
  1. Ik vind het een heel mooi verhaal, het geeft ook nieuwe inzichten. Misschien moeten we inderdaad ook eens vaker een vraagteken gebruiken i.p.v. een uitroepteken. Maar misschien moeten we onszelf als maatschappij ook eens vragen gaan stellen. Bijvoorbeeld, zijn wij niet al jarenlang te tolerant geweest naar mensen die onze vrijheden niet respecteren? En hadden we niet meer moeten doen met jongeren die niet weten wat ze met hun leven wilden? Veel van de mensen die onze vrijheden momenteel niet respecteren komen hieruit voort. Dit zijn wel vragen achteraf en we kunnen dat niet meer terugdraaien, maar we kunnen er uit leren voor de toekomst. We zullen moeten afwachten hoe dit alles afloopt, maar dat we onze mentaliteit moeten gaan veranderen is een feit. Nogmaals mooi verhaal en dank voor mooie nieuwe inzichten.

  2. Liefde is een toestandsbeeld?

    Je stelt de goede vragen. Uitroeptekens maken ons tot agressieve volgers van geïdialiseerde beelden die berusten op de instinctieve behoefte een plaats in te nemen die ons niet altijd van nature gegund is.
    Daarmee wil ik “onvoorwaardelijke liefde” ook liever benoemen als een toestandsbeeld die én onder zeer welvarende én onder extreem gestresseerde omstandigheden ontstaan. Je springt als Martin Luther King over je eigen schaduw heen. In zekere zin doe je dat ook als je niet beter weet dan je slechte startsituatie, de haatzaaierij om je heen en de “oprecht gevoelde” obsessie wraak te nemen.
    Het duivels dilemma is hiermee geboren. Want ik kan me, omringd door mijn eigen comfort, veroorloven deze vragen te stellen en te reflecteren op de woorden van Loek.
    Het heeft ook te maken met je mensbeeld. Ik geloof niet in een transcedente geest. Meer in de mens als wonderbaarlijke gril van de universele evolutie. Dat maakt het wonder voor mij alleen maar groter dan dat er een goddelijke energie achter schuil gaat die buiten mij om bestaat.
    Terug naar de blog van Loek. Ja, vragen stellen is zoveel meer een basis voor een depolitiseerde samenleving dan het plaatsen van uitroeptekens. Hoewel welvaart daar zoals gezegd een sleutelrol in speelt.
    Laten we die eerlijker verdelen. En ons beseffen dat de wereld verschillende snelheden kent. En dat we de snelheid van emancipatie onder geopolitieke omstandigheden soms bewust remmen door onze machthebbers hun gang te laten gaan. Zoals de Deense Cartoonist Kurt Westergaard gisteren stelde: Anarchisme is de enige bron om de misbruik van macht binnen staat en religie aan de kaak te stellen.

    Johan Kieft

Leave a Reply